انواع تاول پوستی را میشناسید؟ و چه دلایلی در ایجاد انواع تاول در بدن نقش دارد؟ در جواب سوال اول باید بگوییم که یک برجستگی به شکل حباب بر روی پوست  که دایره‌ای شکل است و داخل آن مملو از مایعات است. اگر بخواهیم شفاف  بگوییم انواع تاول پوستی وقتی به وجود می‌آید که پوست بدن تحت شرایط خاص و یا در تماس با مواد محرک‌زا  قرار می‌گیرد. در این صورت، بین لایه فوقانی پوست و لایه زیرین  مقداری از مایعات بدن مثل چرک و خون، سرم و پلاسما، جمع می‌شود.

تاول‌ها در اندازه‌های مختلف هستند که اندازه کوچک آن را وزیکول و بزرگتر آن را بولا می‌نامند.  عوامل مختلفی در ایجاد این بثورات بر روی پوست دخیل هستند که می‌تواند شکل درمانی متفاوتی داشته باشند. همچنین ممکن فقط در نواحی خاصی از بدن رخ دهد و یا اینکه کل پوست بدن را درگیر خود کند.

انواع تاول کدامند
انواع تاول کدامند

دلایل ایجاد تاول در بدن چیست؟

انواع تاول‌ها یا جوش‌های آبکی در اثر عوامل مختلفی به وجود می‌آیند. ازجمله دلایل ایجاد تاول در بدن می‌توان به این موارد اشاره کرد:

اصطکاک

 وقتی که قسمتی از پوست، در برخورد با چیزی مورد مالش قرار گیرد و مدام این مالش تکرار شود، مثل پوشیدن کفش تنگ و برخورد پوست با کفش در هنگام پیاده روی یا ورزش طولانی که باعث تکرار مالش با  پوست می‌شود و در نتیجه تاول پا ایجاد می‌شود. این اصطکاک فقط شامل پوست پا نمی‌شود و در هنگام گیتار زدن  یا حفاری با بیل و یا انجام برخی از بازی‌های ویدئویی نیز ایجاد می‌شود. این نوع تاول زمانی که پوست مرطوب و در شرایط گرم باشد، احتمال بروز آن بیشتر است.

انواع تاول پوستی
انواع تاول پوستی

 سوختگی پوست

 تماس پوست بدن با گرمای زیاد موجب سوختگی آن می‌شود. سوختگی نیز یکی دیگر از دلایل ایجاد تاول بر روی پوست است. سوختگی بر اساس شدت آن به درجه یک و درجه دو تقسیم می‌شود که در نوع درجه دو، پوست بلافاصله تاول می‌زند و در نوع درجه یک بعد از گذشت چند روز ممکن است تاول بزند.

سرمازدگی

 سرمازدگی نیز یکی دیگر از علل ایجاد تاول پوستی است همچنین دست زدن به چیزی که یخ زده باشد. درواقع تاول پوستی یک نوع مکانیزم دفاعی بدن از پوست در برابر سرما است و معمولا تاول‌های ریز روی انگشتان دست و پا، گوش، بینی، چانه و گونه ایجاد می‌شود.

انواع تاول بزرگسالان
انواع تاول بزرگسالان

تماس پوست با مواد شیمیایی

هنگامی که پوست بدن در مجاورت مواد شیمیایی مانند  مواد آرایشی، شوینده‌ها، حلال‌ها، سولفات نیکل، گاز خردل واکنش آلرژیکی نشان می‌دهد آن را به صورت تاول پوستی نشان می‌دهد.

نیش حشرات

 نیش برخی از حشراتی مثل زنبور، گال، کک و مک، عنکبوت گوشه دار قهوه‌ای نیز می‌تواند از علل ایجاد تاول پوستی باشد.

نیشگون گرفتن و فشردن

 از دیگر علل  ظاهر شدن انواع تاول پوستی، نیشگون گرفتن یا فشردن است وقتی پوست دچار فشردگی شود رگ‌های ریزی که در نزدیکی سطح پوست وجود دارند دچار پارگی شده و خون در بین لایه‌های مختلف پوست رفته و تاول خونی ایجاد می‌کند.

مقاله پیشنهادی: ماسک صورت لایه بردار خانگی را چگونه بسازم

بیماری‌

 برخی از بیماری‌ها نیز باعث ایجاد  انواع تاول می‌شود. از جمله شایع‌ترین این بیماری‌ها می‌توان به آبله مرغان، اگزما، تبخال اشاره کرد. منشا این جوش‌های آبکی  وجود عفونت و یا انتقال ویروس به بدن است.

انواع تاول نوجوانان
انواع تاول نوجوانان

معرفی انواع تاول‌های پوستی

بر اساس عوامل ذکر شده، انواع  متفاوتی ازتاول‌های پوستی شکل می‌گیرد که از نظر اندازه، محل رویش، و علامت‌دار بودن ( وجود خارش یا سوزش) از هم دیگر متفاوت است. در ادامه این مقاله انواع تاول‌ها را معرفی و در مورد آن توضیح می‌دهیم:

تاول تبخالی

 نوعی تاول است که  به صورت قرمز و پر از مایع و درناک است ومعمولا در حاشیه لب و دهان ظاهر می‌شود. پوست قبل از ایجاد آن شروع به گزگز و یا سوزش می‌کند و از دیگر علائمی ظهور این تاول پوستی، تب خفیف، ورم غدد لنفاوی و همچنین بدن درد می‌باشد.

اسم انواع تاول
اسم انواع تاول

هرپس سیمپلکس

 نوعی دیگر از تاول پوستی است که دردناک است. این جوش‌های آبکی معمولا یا به صورت تنهایی و یا خوشه‌ای بروز می‌کنند و دارای مایع زرد و شفاف است. این بیماری از طریق ویروس‌های HVS-1  و HVS-2 منتقل می‌شوند و در ناحیه تناسلی و دهان بیمار ظاهر می‌شود. این نوع تاول پوستی ممکن است بعد از خوب شدن بر اثر استرس، قاعدگی و یا نور آفتاب دوباره در ناحیه نامبرده ایجاد شود.

خرید انواع کرم ضد لک و ضد جوش با قیمت مناسب

تبخال تناسلی

  بیماری مقاربتی است که از انتقال ویروس HVS-1  و HVS-2 به وجود می‌آید. ازعلائم این بیماری نوعی تاول پوستی همراه با درد زیاد است که ممکن است تاول پاره و مایع آن خارج شود. قبل از به وجود آمدن تاول‌ها محل آلوده شدیدا خارش یا سوزن سوزن می‌شود. از دیگر علائم این بیماری می‌توان به تب، سردرد، بدن درد، و تورم غدد لنفاوی را نام برد.

جوش‌های آبکی پوست
جوش‌های آبکی پوست

 تاول سوختگی

 قبلا اشاره کردیم در اثر دمای زیاد ایجاد می‌شود که شدت سوختگی دارای درجه بندی است و تاول سوختگی درجه دو و درجه سه باید خیلی سریع تحت مراقبت‌های پزشکی قرار گیرد. علائم آن در:

  • سوختگی درجه یک: پوست خشک و قرمز می‌شود به همراه ورمی که اگر آن را فشار دهید سفید می‌شود.
  • سوختگی درجه دو: پوست به رنگ قرمز در می‌آید و یا دارای رنگ متغیر می‌شود همچنین تاول پوستی دردناک در پوست دیده می‌شود که آبکی است.
  • سوختگی درجه سه: شدید‌ترین نوع سوختگی است که لایه ضخیمی از پوست و حتی عصب را درگیر می‌کند و باعث می‌شود پوست به رنگ سفید و یا قهوه‌ای تیره در می‌آید و یک نوع برجستگی چرمی روی پوست ظاهر می‌شود.
جوش‌های آبکی در کودکان
جوش‌های آبکی در کودکان

 پوست برخی از افراد در اثر تماس با عوامل، مواد و گیاهان حساسیت‌زا تحریک شده و معمولا پس از چند ساعت تا چند روز بعد، شروع به خارش، قرمزی و پوسته پوسته شدن می‌کند که مرز آن کاملا مشخص می‌شود و جوش‌های آبکی ایجاد می‌شود که می‌تواند پوسته شود.

استوماتیت

 عفونت، استرس، آسیب دیدگی، حساسیت و یا برخی بیماری‌های دیگر باعث به وجود آمدن نوعی التهاب در لب‌ها و یا در داخل دهان شود که نوع دیگری از انواع تاول را به وجود می‌آورد. استوماتیت به دو شکل بروز می‌کند که هر کدام علائم مخصوص به خود را دارد:

  • استوماتیت تبخال: که به آن زخم سرماخوردگی نیز می‌گویند و علائم آن شامل، بدن درد و تب، تورم غدد لنفاوی، و تاول‌های دردناک در لب‌ها و دهان  به وجود می‌آید که منقبض و زخم می‌شود.
  • استوماتیت آفتی: به این نوع از تاول زخم شانکر نیز گفته می‌گویند. از علائم آن می‌توان به تاول‌های سفید یا زرد رنگ که حاشیه قرمزی داردبه شکل بیضی و یا گرد است اشاره کرد.

یخ زدگی

 وقتی سرما به بخشی از بدن آسیب بزند، بدن نیز علائمی را از خود نشان می‌دهد. از نشانه‌های یخ زدگی شدید، پوست سیاه و بی حس است که مملو از تاول‌های ریز روی انگشتان دست، انگشتان پا، گونه، چانه، بینی و گوش‌ها است که این از انواع تاول‌هایی است که بی‌حس و خاردار است و مثل موم سفت است و به رنگ زرد یا سفید دیده می‌شود.

درمان جوش‌های آبکی
درمان جوش‌های آبکی

زونا

 زونانوعی بیماری است که از علائمآن بثوراتی است که به شکل نوار خطی در تنه، صورت و سایر قسمت‌های بدن مشاهده شود، همچنین روی بثورات را تاول پوستی به صورت خوشه‌ای به وجود می‌آید که مملو از مایع است و خیلی می‌ترکد و مایع آن بیرون می‌زند. سایر علائم بیماری زونا، تب و لرز، سردرد، خستگی است.

اگزمای دیشیدروتیک

 درابتدا با خارش دست و پا شروع می‌شود.علائم بارز این بیماری تاول پا است که معمولا به صورت خارش دار در کف پا و دست ایجاد می‌کند. از انواع تاول‌هایی که  بدن را درگیر می‌کند، تاول‌های ریز روی انگشتان دست و پا است. سایر علامت‌های اگزمای دیشیدروتیک، پوست خشک و قرمز و پوسته پوسته شده و ترک‌های عمیق است. علت به وجود آمدن این بیماری مشخص نیست اما احتمال دارد که به آلرژی مربوط شود. ( مانند تب یونجه )

جوش‌های آبکی چیکار کنم
جوش‌های آبکی چیکار کنم

امپتیگو

 این بیماری که اغلب در نوزادان و کودکان شایع است باعث ایجاد تاول پوستی در کودکان می‌شود. علامت این بیماری شامل، بثوراتی در اطراف دهان، بینی و چانه نوزاد است که جوش‌های آبکی  و پوسته‌ای به رنگ عسل دارد و خیلی زود مایع درون آن بیرون می‌ریزد.

مقاله پیشنهادی: از فواید روغن کرچک برای بدن، پوست و مو چه میدانید؟

پمفیگوئید

 در واقع این بیماری نوعی اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن است و با علائمی در بدن ظاهر می‌شود. نشانه‌های این بیماری در ابتدا بثورات قرمز رنگ روی پوست است بعد از آن تاول‌هایی در پاها و بازوها،شکم و غشاهای مخاطی ایجاد می‌شود. این بیماری انواع مختلفی دارد که محل و زمان ایجاد تاول پوستی در آن‌ها متفاوت است. انواع تاول‌هایی که بر اثر این بیماری ظاهر می‌شود معمولا بزرگ، پر از مایع غلیظ و شفاف که ممکن است کمی با خون آغشته باشد. همچنین با ترکاندن تاول‌ها ناحیه بسیار حساس و دردناک می‌شود. پوست اطراف تاول ممکن است یا به صورت طبیعی باشد  یا قرمز و تیره به نظر برسد.

بیماری لثه
بیماری لثه

Pemphigus vulgaris

یک نوع بیماری نادر خود ایمنی استکه  نواحی، بینی، چشم‌ها، گلو، غشاهای مخاطی دهان، ریه‌ها، مقعد، دستگاه تناسلی را درگیر می‌کند. انواع تاول‌های نازک و آبدار که به همراه خارش و درد ظاهر می‌شود از علائم این بیماری است و خیلی زود می‌ترکد و خون ریزی می‌کند. بلعیدن غذا بسیار سخت و دردناک می‌شود وقتی که در گلو و دهان مملو از این نوع تاول باشد.

اگزمای آلرژیک

 ظاهری شبیه به سوختگی دارد و پوست به صورت قرمز و پوسته پوسته و یا طبیعی دیده می‌شود. خارش و التهاب زیاد پوست از دلایل ایجاد تاول روی پوست است. معمولا این بیماری روی دست و بازوها ایجاد می‌شود. این تاول پوستی آبکی است و ترکاندن تاول با خاراندن موجب بیرون زدن مایع درون آن می‌شود

انواع جوش‌های آبکی
انواع جوش‌های آبکی

آبله مرغان

 آبله مرغان نوعی بیماری مسری است که از علائم آن می‌توان به بثورات پوستی، کاهش اشتها، تب و بدن درد، درد گلو است. انواع تاول‌های ایجاد شده بر اثر این بیماری به صورت خوشه‌ای، آبکی و قرمز رنگ است و تا زمان از بین رفتن آن‌ها قابل انتقال به دیگران است. این بیماری در نوزادان بسیار شایع‌تر است و از عوامل ایجاد تاول پوستی در کودکان است.

گل سرخ

 نوعی عفونت باکتریایی است که در اثر باکتری استرپتوکوک گروه A ، در لایه‌های بالایی پوست ایجاد شده و از نشانه‌ آن حس ناخوشی، پوست قرمز، متورم و دردناک با لبه‌ی برجسته که منجر به تاول‌ پا و صورت می‌شود.

ترکاندن جوش‌های آبکی
ترکاندن جوش‌های آبکی

درماتیت هرپتیفورمیس

در اثر عدم تحمل گلوتن به وجود می‌آید و زمینه برای یک بیماری جدی‌تر به نام سلیاک را فراهم می‌کند. این بیماری که اغلب در پشت بدن و باسن، پوست سر، آرنج، زانوها ایجاد می‌شود، شامل قرمزی و التهاب پوست و برجستگی‌هایی که بسیار خارش دار است و جوش‌های آبکی شفاف حاصل این بیماری است. برای درمان باید از رژیم غذایی بدون گلوتن استفاده شود.

باد کردن پوست
باد کردن پوست

آیا ترکاندن تاول در روند بهبود آن تاثیری دارد؟

برای جواب دادن به این سوال ابتدا باید تشخیص دهید که علت تاول پوستی شما چیست؟ همانطور که قبلا اشاره کردیم انواع تاول پوستی در اثر اصطکاک، ویروس یا عفونت، گرما و سرما به وجود می‌آید. در واقع بدن برای حفاظت از ناحیه آسیب دیده خود، آن را با جوش‌های آبکی محافظت می‌کند. این را هم اضافه کنیم که اغلب تاول‌ها نیاز به درمان خاصی ندارد و به خودی خود در مدت ۱-۲ هفته بهبود می‌یابد و دست نخورده گذاشتن آن باعث تسریع بهبود پوست زیر تاول می‌شود.

تاول اصطکاک یا مالش

اگر تاول بر اثر اصطکاک یا مالش به وجود آمده و در قسمتی از بدن ظاهر شده که باعث آزار و اذیت شما می‌شود و یا بسیار بزرگ و آبکی بوده می‌توانید اقدام به تخلیه ( نه ترکاندن آن) به وسیله یک سوزن ضد عفونی شده کنید. باید این نکته را در نظر داشته باشید که در صورتی‌که تاول را مرتبا خشک و تمیز نگه دارید خود به خود بهبود می‌یابد.

تاول سوختگی

انواع تاول سوختگی را به هیچ وجه نباید تخلیه کنید ( بترکانید) زیرا پوست در حال درمان خود است و ترکاندن آن باعث ایجاد عفونت می‌شود کما این که ترکاندن تاول حاصل از سوختگی بسیار دردناک است اما با مراقبت درست می‌توانید به بهبود آن کمک کنید.

بیماری های پوستی
بیماری های پوستی

تاول‌های حاصل از اگزما

انواع تاول‌های حاصل از اگزما که بر اثر خارش زیاد به وجود می‌آید ممکن است به خودی خود توسط خاراندن ترکیده شود اما با این حال باید سعی کنید که از تخلیه یا ترکاندن آن اجتناب کنید. زیرا این جوش‌های آبکی ممکن است خود به خود پاره شود و در این صورت با ضد عفونی کردن محل از پوست خود محافظت کنید.

تاول عفونی و ویروسی

همانطور که قبلا توضیح دادیم برخی از بیماری‌های عفونی و ویروسی نیز باعث پیدایش انواع تاول‌های ریز و درشت می‌شود از دیگر علائم این تاول‌ها تب است. ما به شما توصیه می‌کنیم که از تخلیه و یا ترکاندن تاول‌های ناشی از این بیماری‌ها جدا خود داری کنید زیرا علاوه بر انتقال عفونت و یا ویروس به سایر نقاط بدن و یا دیگر افراد، جای زخم بر روی پوست می‌ماند و از لحاظ زیبایی به پوست آسیب می‌زند در عوض می‌توانید با انجام روش‌های خانگی به درمان تاول بپردازید و از خارش آن جلوگیری کنید پس از خراشیدن، تخلیه و یا ترکاندن تاول حاصل از این بیماری‌ها جدا خودداری کنید.

روش صحیح ترکاندن تاول

اگر چنانچه مجبور بودید که تاول پوستی خود را تخلیه کنید رعایت نکات زیر برای جلوگیری از انتشار عفونت الزامی است:

  1. ابتدا دستان خود را با آب گرم صابون بشویید و خشک کنید و محل تاول پوستی را با الکل ضد عفونی کنید.
  2. سوزن را به مدت ۲۰ ثانیه با الکل تمییز و ضد عفونی کنید.
  3. در لبه تاول ۳ یا ۴ سوراخ کم عمق ایجاد کنید و اجازه دهید که مایع درون آن تخلیه شود.
  4. تاول تخلیه شده را با پماد بپوشانید
  5. از یک پانسمان برای پوشاندن محل استفاده کنید و با یک گاز یا باند بپوشانید.
  6. از آنجایی که تاول‌ها به سرعت جای خود را پر می‌کند می‌توانید در ۲۴ ساعت اول، هر ۶-۸ ساعت یکبار این کار را انجام دهید و پانسمان را عوض کنید و بعد از آن روزانه محل را پماد بمالید.

استفاده از روش فوق فقط برای انواع تاول‌هایی که منشاء باکتریایی، ویروسی ندارند پیشنهاد می‌شود.

مقاله پیشنهادی: بهترین کرم شب باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

از کجا بفهمیم تاول تخلیه شده عفونی هستند؟

انواع تاول‌هایی که خود به خود خوب می‌شوند اگر تخلیه شوند علائم خاصی ندارند اما اگر تاول پوستی را تخلیه کردید که این علائم را داشت فورا به پزشک مراجعه کنید:

  • از تاول چرک خارج شود
  • بوی بدی هنگام تخلیه از آن بیاید
  • وقتی پوست اطراف تاول را لمس می‌کنید گرم باشد
  • در اطراف تاول درد داشته باشید
  • در اطراف تاول تورم ایجاد شود
جوش آبکی پا
جوش آبکی پا

نحوه درمان انواع تاول

برای درمان تاول نیاز به اقدام خاصی نیست زیرا به طور طبیعی از بین می‌رود. اگر علت تاول پوستی خود را می‌دانید می‌توانید با پوشاندن آن با باند اقدام به درمان کنید. مایعات جذب باند شده و تاول درمان می‌شود. تا جایی که می‌توانید انواع تاول را تخلیه نکنید زیرا پوست روی مایع، از شما در برابر عفونت محافظت می‌کند. انواع تاول‌های ناشی از اصطکاک، تماس با مواد آلرژی زا، و تاول سوختگی در واقع حاصل واکنش بدن در برابر یک محرک خارجی است و بهترین درمان نیز عدم تماس با این محرک‌ها است.

انواع تاول‌های عفونی نیز پس از چند روز درمان می‌شوند اما اگر علائمی که در بالا به آن اشاره کردیم را مشاهده کردید فورا به پزشک مراجعه کنید. ممکن است که پزشک بخواهد برای درمان آن دارو تجویز کند. اگر تاول پوستی در نتیجه برخورد بدن با مواد شیمیایی و یا مصرف داروی خاص ایجاد شده باید فورا استفاده از آن ماده یا دارو را قطع کنید.

برخی دیگر از بیماری‌ها مانند پمفیگوئید که درمان خاصی ندارند و پزشک شما فقط با تجویز داروهایی می‌تواند علائم آن  را کنترل کند.

در ادامه این مقاله چند روش از درمان خانگی تاول را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

درمان خانگی تاول‌

مطالعات نشان می‌دهد استفاده از برخی از روغن‌ها می‌تواند ویروس‌ HSV-1 از بین ببرند. از آن‌جا که روغن‌ها نیز ممکن است باعث تحریک پوست شوند بنابراین قبل از استفاده آن را بر روی پوست سالم خود آزمایش کنید. این روغن‌ها را می‌توانید از ترکیب دو نوع روغن، روغن اساسی  به اضافه روغن پایه بدست آورید و آن را به همراه پد یا پنبه به صورت موضعی بر روی تاول بزنید.

چند روش بی‌خطر درمان خانگی تاول را بیان می‌کنیم:

گل همیشه بهار

 این گیاه سرشار آنتی اکسیدان است که به کاهش التهاب و افزایش ترمیم انواع تاول‌های پوستی کمک می‌کند. از عصاره این گیاه می‌توان به صورت موضعی استفاده کرد اما احتمال ایجاد درماتیت تماسی هست  بنابراین  اگر از این گیاه تا به حال استفاده نکردید، قبل از استفاده، آن را بر روی پوست خود تست کنید.

درمان خانگی
درمان خانگی

روغن پونه کوهی

 از این روغن برای درمان تبخال همچنین جلوگیری از انواع ویروس‌های انسانی و حیوانی می‌توان استفاده کرد. شکل استفاده از آن برای درمان انواع تاول به شکل رقیق است.

خرید محصولات لایه بردار و روشن کننده پوست با کیفیت بالا و قیمت مناسب

عصاره شیرین بیان

 این عصاره نیز می‌تواند یک روش خوب برای درمان موضعی انواع تاول‌ها، خصوصا برای درمان ویروس‌ها با منشاء حیوانی باشد. از عصاره شیرین بیان نیز باید به صورت رقیق شده استفاده کرد.

سرکه سیب

سرکه سیب به دلیل ضد قارچ و ضد عفونی بودنمی‌تواند روش خوبی برای درمان انواع تاول باشد اما در هنگام استفاده از آن ممکن است احساس سوزش ایجاد شود بنابراین می‌توان از سرکه سیب رقیق شده که به پنبه آغشته شده باشد روی محل بثورات مالیده شود. قبل از استفاده از ایجاد تحریک پوست خود مطمئن شوید.

روغن درخت چای
روغن درخت چای

روغن درخت چای

 روغن درخت چای نیز می‌تواند انواع تاول‌های با منشاء ویروس را درمان کند و تشکیل پلاک را کم و به بهبود پوست کمک شایانی می‌کند. می‌توانید روغن رقیق شده درخت چای را به پد یا پنبه آغشته کنید و از آن استفاده کنید.

پماد بچه

 پماد بچه معمولا برای درمانتاول پوستی در کودکان- که در اثر استفاده از پوشک ایجاد شده – استفاده می‌شود اما می‌توان از این محصول برای درمان انواع تاول در بزرگسالان نیز استفاده کرد. این کرم حاوی اکسید روی است که برای درمان انواع تاول‌ها و زخم ها مفید است.

یخ

استفاده از یخ می‌تواند جریان خون را کاهش دهد، التهاب محل را کم می‌کند و با ایجاد بی‌حسی باعث می‌شود درد کمتر حس شود. یخ یک درمان موقتی است هرگز باعث بهبود پوست از ویروس نمی‌شود.

روش استفاده

یک کیسه پر از یخ را درون یک حوله یا دستمال بپیچید توجه کنید که کیسه یخ را مستقیما روی محل تاول پوستی قرار ندهید زیرا باعث آسیب بیشتر می‌شود و آن را به مدت ۵-۱۵ دقیقه روی تاول قرار دهید. التهاب ناشی از زخم سرماخوردگی را با این روش می‌توان کاهش داد.

منابع

webmd.com
medicalnewstoday.com
healthline.com
healthline.com
everydayhealth.com

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

سه × 5 =